Arama Motorları Nasıl Çalışır?

Yazan: Joshua Hardwick

Eski Ahrefs İçerik Müdürü

Katkıda Bulunanlar

Arama motorları, web tarayıcılarını kullanarak milyarlarca sayfanın taranmasıyla çalışır. Örümcekler veya botlar olarak da bilinen tarayıcılar, web'te gezinir ve yeni sayfalar bulmak için bağlantıları takip eder. Bu sayfalar, daha sonra arama motorlarının hatta ChatGPT gibi yapay zekâ asistanlarının sonuçları aldığı bir dizine eklenir.

SEO yapıyorsanız arama motorlarının nasıl çalıştığını anlamak çok önemlidir. Sonuçta nasıl çalıştığını bilmediğiniz bir şeyi optimize etmek zordur.

Bu rehberde bunu öğreneceksiniz.


Bölüm 1

Arama motoruna dair temel bilgiler

Arama motorlarının ne olduğunu, neden var olduklarını ve nasıl para kazandıklarını inceleyerek başlayalım.

Arama motorları nelerdir?

Arama motorları, web içeriğine ait aranabilir veri tabanlarıdır. İki ana bölümden oluşurlar:

1
Arama dizini. Web sayfalarıyla ilgili bilgilerin bulunduğu dijital bir kütüphane.
2
Arama algoritmaları. Arama dizininden sonuçları eşleştirmekle görevlendirilen bilgisayar programları.

Arama motorlarının amacı nedir?

Her arama motoru, kullanıcılara en iyi ve en alakalı sonuçları sunmayı hedefler. Bu, kısmen pazar payı kazanmalarının yoludur.

Arama motorları nasıl para kazanır?

Arama motorlarının iki tür arama sonucu vardır:

1
Arama dizinindeki organik sonuçlar. Burada yer almak için ödeme yapamazsınız.
2
Reklamverenlerden gelen ücretli sonuçlar. Burada yer almak için ödeme yapabilirsiniz.

Bir kişi ücretli bir arama sonucuna her tıkladığında reklamveren arama motoruna ödeme yapar. Buna tıklama başına ödeme (PPC) usulü reklamcılık denir ve pazar payının neden önemli olduğunun göstergesidir. Daha fazla kullanıcı, daha fazla reklam tıklaması ve daha fazla gelir demektir.

Arama Motorları Reklamlardan Para Kazanır

Hem ücretli hem de organik sonuçları gösteren Google arama sonuçları ekran görüntüsü

Bölüm 2

Arama motorları dizinlerini nasıl oluşturur?

Her arama motorunun arama dizini oluşturma süreci kendine özgüdür. Aşağıda, Google'ın kullandığı sürecin basitleştirilmiş bir sürümü yer alıyor.1

Google Arama Dizinini Nasıl Oluşturur?

Google'ın arama dizinini nasıl oluşturduğunu gösteren şema: tarama, işleme ve dizine ekleme

Şimdi ayrıntılı olarak inceleyelim.

URL'ler

Her şey, bilinen bir URL listesiyle başlar. Google bunları birçok yöntemle keşfeder ancak en yaygın olan üçü şunlardır:

  • Geri bağlantılardan. Google'ın yüz milyarlarca web sayfasından oluşan bir dizini vardır.2 Bir kişi bilinen bir sayfadan yeni bir sayfaya bağlantı verirse Google onu oradan bulabilir.
  • Site haritalarından. Site haritaları, sitenizde hangi sayfaların ve dosyaların önemli olduğunu düşündüğünüzü Google'a bildirir.3
  • URL gönderimlerinden. Google, site sahiplerinin Google Search Console üzerinden her URL için tarama talep etmesine izin verir.

Taranıyor

Tarama, örümcek adı verilen bir bilgisayar botunun bilinen URL'leri ziyaret edip indirdiği aşamadır. Google'ın tarayıcısı Googlebot'tur.4

İşleme ve oluşturma

İşleme, Google'ın taranan sayfalardaki önemli bilgileri anlamaya ve çıkarmaya çalıştığı aşamadır. Bunu yapmak için sayfayı oluşturması gerekir; bu da kullanıcılar için nasıl göründüğünü anlamak üzere sayfanın kodunu çalıştırdığı aşamadır.

Google dışında hiç kimse, bu süreçle ilgili her ayrıntıyı bilmiyor. Ama bunun bir önemi yok. Aslında bilmemiz gereken tek şey, bağlantıları çıkarmayı ve dizine ekleme için içeriği depolamayla ilgili olduğudur.

Dizine Ekleme

Dizine ekleme, taranan sayfalardan işlenen bilgilerin arama dizinine eklendiği aşamadır.

Arama dizini, bir arama motoru kullandığınızda aradığınız şeydir. ChatGPT, Claude ve Gemini gibi yapay zekâ asistanları da web sayfalarını bulmak için arama dizinlerini kullanır. Bu yüzden Google ve Bing gibi büyük arama motorlarında dizine eklenmek çok önemlidir. Dizinde değilseniz kullanıcılar sizi bulamazlar.

Biliyor muydunuz?

Google, arama motoru pazarının %91,43'üne sahiptir. Çoğu kişinin kullandığı arama motoru olduğundan diğer arama motorlarından daha fazla trafik gönderebilir.5


Bölüm 3

Arama motorları sayfaları nasıl sıralar?

İçerikleri keşfetme, tarama ve dizine ekleme, yapbozun yalnızca ilk parçasını oluşturur. Kullanıcı bir arama yaptığında arama motorlarının eşleşen sonuçları sıralamak için bir yönteme de ihtiyacı vardır. Bu, arama algoritmalarının işidir.

Arama algoritmaları nedir?

Arama algoritmaları, dizindeki ilgili sonuçları eşleştiren ve üst sıralara yerleştiren formüllerdir. Google, algoritmalarında birçok faktör kullanır.

Önemli Google sıralama faktörleri

Google sıralama faktörlerine dair herhangi bir açıklama yapmadığı için Google'ın her sıralama faktörü hakkında kimsenin bilgisi yoktur. Ancak bazı önemli olanları biliyoruz. Bunlardan birkaçına göz atalım.

Geri bağlantılar

Geri bağlantılar, bir web sitesindeki bir sayfadan başka bir web sitesindeki bir sayfaya yönlendiren bağlantılardır. Google'ın en güçlü sıralama faktörlerinden biridirler.6 Bir milyardan fazla sayfayı kapsayan çalışmamızda bağlantı veren etki alanları ile organik trafik arasında güçlü bir korelasyon görmemizin nedeni büyük olasılıkla budur.7

Referans Etki Alanları ile Arama Trafiği Arasındaki Korelasyon

Ahrefs'in Content Explorer dizinindeki 1 milyardan fazla sayfa üzerinde yapılan bir çalışmaya dayanmaktadır.

Bir milyardan fazla sayfa genelinde referans etki alanları ile arama trafiği arasındaki korelasyonu gösteren grafik

Yine de her şey nicelikle ilgili değildir. Nitelik de önemlidir. Birkaç yüksek kaliteli geri bağlantıya sahip sayfalar, çoğu zaman çok sayıda düşük kaliteli geri bağlantıya sahip sayfaların üzerinde yer alır.

Ahrefs'te web sitenize yönelik geri bağlantıları ücretsiz olarak kontrol edebilirsiniz.

Ücretsiz bir Ahrefs Webmaster Tools hesabına kaydolun, etki alanınızı Site Explorer'a girin ve Geri Bağlantılar raporuna gidin.

Bir web sitesi için geri bağlantı verilerini gösteren Ahrefs Site Explorer ekran görüntüsü

Tarayıcımız web'te en aktif beşinci tarayıcıdır,8 bu nedenle geri bağlantılarınızın oldukça kapsamlı bir görünümünü burada görebilirsiniz.

Alaka

Alaka düzeyi, belirli bir sonucun arama yapan kişi için ne kadar faydalı olduğudur. Google bunu birçok yöntemle belirler. En temel düzeyde, arama sorgusuyla aynı anahtar kelimeleri içeren sayfaları arar. Ayrıca başkalarının sonucu faydalı bulup bulmadığını görmek için etkileşim verilerine de bakar.9

Güncellik

Güncellik, sorguya bağlı bir sıralama faktörüdür. Güncel sonuçlar gerektiren aramalarda daha güçlüdür.9 Bu yüzden "yeni netflix dizisi" için yakın zamanda yayımlanmış bir üst sıralarda yer alan sonuç görürsünüz ancak "rubik küpü nasıl çözülür" için görmezsiniz.

Güncellik, Sorguya Bağlı Bir Sıralama Faktörüdür

Google arama sonuçlarında güncelliğin sorguya bağlı bir sıralama faktörü olduğunu gösteren örnek

Sayfa hızı

Sayfa hızı, masaüstü ve mobil cihazlarda bir sıralama faktörüdür.10 11 Ancak olumlu bir faktörden çok olumsuz bir sıralama faktörüdür. Bunun nedeni, ışık hızındaki sayfaları olumlu etkilemekten ziyade en yavaş sayfaları olumsuz etkilemesidir.

Ahrefs'te sayfa hızınızı ücretsiz olarak kontrol edebilirsiniz.

Ücretsiz bir Ahrefs Webmaster Tools hesabına kaydolun, web sitenizi Ahrefs Site Audit ile tarayın, ardından Performans raporuna gidin. Genel olarak ne kadar az kırmızı renk görürseniz o kadar iyidir.

Sayfa hızı ve performans verilerini gösteren Ahrefs Site Audit ekran görüntüsü

Mobil uyumluluk

Mobil cihazlarla uyumluluk, Google'ın 2019'da mobil öncelikli dizine ekleme sistemine geçmesinden bu yana mobil ve masaüstü cihazlarda bir sıralama faktörüdür.12


Bölüm 4

Arama motorları sonuçları nasıl kişiselleştirir?

Google, arama sonuçlarını her kullanıcı için özel olarak belirler. Bunu yapmak için konumunuz, diliniz ve arama geçmişiniz gibi bilgileri kullanır.9 Bunları daha yakından inceleyelim.

Konum

Google, yerel niyete sahip aramalar için sonuçları kişiselleştirmek amacıyla konumunuzu kullanır. Bu yüzden "italyan restoranı" aramasına ilişkin tüm sonuçlar yerel restoranlardan gelir veya yerel restoranlarla ilgilidir. Google, öğle yemeği yemek için dünyanın öbür ucuna gitmenizin pek olası olmadığının farkındadır.

Dil

Google, İspanyolca konuşan kullanıcılara İngilizce sonuçlar göstermenin anlamsız olduğunu bilir. Bu yüzden farklı diller konuşan kullanıcılara (varsa) içeriğin yerelleştirilmiş sürümlerini üst sıralara taşır.

Google, Farklı Diller İçin Sonuçların Farklı Sürümlerini Sıralar

Google'ın farklı diller için sonuçların farklı sürümlerini sıraladığını gösteren örnek

Arama geçmişi

Google, daha kişiselleştirilmiş bir arama deneyimi sunmak adına yaptığınız şeyleri ve gittiğiniz yerleri kaydeder.13 Bu özelliği devre dışı bırakabilirsiniz ancak muhtemelen çoğu kişi bırakmıyor.

Önemli çıkarımlar

  • Bir arama motoru iki ana bölümden oluşur: dizin ve algoritmalar.
  • Dizinini oluşturmak için bilinen sayfaları tarar ve yeni sayfalar bulmak için bağlantıları takip eder.
  • Arama algoritmalarının amacı, en iyi ve en alakalı sonuçları göstermektir.
  • Arama sonucunun kalitesi, pazar payı oluşturmak için önemlidir.
  • Google'ın organik sonuçlara yönelik tüm sıralama faktörlerini kimse bilmiyor.
  • Önemli sıralama faktörleri arasında geri bağlantılar, alaka düzeyi ve güncellik bulunur.
  • Google, sonuçlarını konumunuza, dilinize ve arama geçmişinize göre kişiselleştirir.

Referanslar

  1. "JavaScript SEO ile İlgili Temel Bilgileri Anlayın". Google. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  2. "Site haritaları hakkında bilgi edinin". Google. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  3. "Googlebot". Google. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  4. "Dünya Genelinde Arama Motoru Pazar Payı". Statcounter. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  5. "Google Soru-Cevap+ #March". YouTube. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  6. "CloudFlare Radar". CloudFlare. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  7. "Web araması sıralamasında site hızını kullanma". Google. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  8. "Mobil arama sıralamasında sayfa hızını kullanma". Google. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  9. "Mobil öncelikli dizine eklemede en iyi uygulamalar". Google. Erişim: 16 Ağustos 2022.
  10. "Web ve uygulama etkinliğinizi bulun ve kontrol edin". Google. Erişim: 16 Ağustos 2022.
Kılavuzu hazırlayan:Joshua Hardwick

Ahrefs'in eski İçerik Müdürü (veya daha basit bir ifadeyle yayımladığımız her blog gönderisinin MUHTEŞEM olmasını sağlamaktan sorumlu kişi).

Katkıda Bulunanlar

SEO'da Adım Adım Ustalaşın

/01

Arama Motorları Nasıl Çalışır?

SEO öğrenmeye başlamadan önce arama motorlarının nasıl çalıştığını anlamanız gerekir.

/02

SEO ile İlgili Temel Bilgiler

Web sitenizde nasıl SEO başarısı elde edeceğinizi ve SEO'nun dört ana yönünü öğrenin.

/03

Anahtar Kelime Araştırması

SEO'nun başlangıç noktası, hedef müşterilerin ne arattığını anlamaktır.

/04

SEO İçeriği

Arama motorlarında üst sıralarda yer alan içeriği nasıl oluşturacağınızı öğrenin.

/05

Sayfa İçi SEO

Böylece arama motorlarının onları anlamasına yardımcı olmak için sayfalarınızı optimize edersiniz.

/06

Bağlantı Oluşturma

Bağlantılar, arama motorlarının yeni sayfaları nasıl keşfettiği ve "otoritelerini" nasıl değerlendirdiğiyle alakalıdır. Bağlantılar olmadan rekabetçi terimlerde sıralamaya girmek zordur.

/07

Teknik SEO

Google'ın web sitenize erişmesini ve onu anlamasını engelleyen hiçbir teknik hata olmadığından emin olmak önemlidir.

/08

Yapay Zekâ'nın SEO İçin Anlamı

Bugün üretken yapay zekâdan bahsetmeden SEO hakkında konuşamazsınız.